Nieuws & Toekomst
De Nederlandse Digitaliseringsstrategie: veel ambitie, weinig realiteitszin
- By Nidaros
Afgelopen maart presenteerde het kabinet de Nederlandse Digitaliseringsstrategie, een belangrijk fundament van het nationale digitaliseringsbeleid. Eén van de doelstellingen richt zich specifiek op het MKB: 95% van het midden- en kleinbedrijf moet in 2030 ten minste een basisniveau van digitalisering toepassen.
Een mooi streven, maar toen ik de cijfers zag viel me iets op. We zitten nu op 81,5%, dus moeten we in vijf jaar nog 13,5 procentpunt groeien. Klinkt haalbaar, toch? Het probleem zit hem niet in de ambitie, maar in de aanpak. Tegelijkertijd erkent dezelfde strategie een ‘significant tekort aan ICT-specialisten’ en constateert dat de ‘concurrentiekracht van de digitale economie onder druk’ staat.Met andere woorden: we willen dat iedereen digitaliseert, maar er zijn te weinig mensen om het uit te voeren.
Herkenbaar probleem
Het is een herkenbaar Nederlands probleem. We maken prachtige plannen, stellen hoge doelen en vergeten vervolgens de uitvoerbaarheid. Alsof we zeggen: Iedereen moet kunnen zwemmen, maar we hebben geen zweminstructeurs.
Wat me het opvalt aan deze benadering is de onderliggende aanname dat digitalisering per definitie meer ICT-specialisten vereist. Dat elk MKB-bedrijf zijn eigen IT-afdeling moet opbouwen, eigen systemen moet ontwikkelen en eigen digitale transformaties moet doorvoeren.
Maar stel nu eens dat digitalisering helemaal geen IT-specialisten vereist? Stel dat je processen kunt automatiseren zonder code te schrijven? Dat je systemen kunt laten communiceren zonder API’s te bouwen? Dat je data kunt analyseren zonder data-scientists in dienst te nemen?
Procesvraagstuk
Hier ligt volgens mij de kern van de verwarring. De Nederlandse Digitaliseringsstrategie behandelt digitalisering als een technologisch vraagstuk, terwijl het eigenlijk een procesvraagstuk is. Het gaat er niet om of je de nieuwste software draait of de modernste cloud-infrastructuur hebt. Het gaat erom of je bedrijfsprocessen slim en efficiënt zijn ingericht.
Bij Nidaros zien we dit dagelijks. Een administratiekantoor dat worstelt met handmatige invoer van facturen heeft geen nieuwe CRM-systeem nodig. Het heeft een robot nodig die die facturen automatisch verwerkt. Een organisatie die ellenlange wachttijden heeft bij klantenservice heeft geen chatbot-platform nodig. Het heeft een systeem nodig dat veelvoorkomende vragen automatisch afhandelt.
Het verschil is fundamenteel. Digitalisering vraagt om IT-kennis, systeembeheer en continue ondersteuning. Automatisering vraagt om proceskennis, resultaatgerichtheid en eenmalige implementatie. De eerste benadering maakt je afhankelijk van specialisten. De tweede benadering maakt je meer onafhankelijk.
Business-first
Wat de Nederlandse Digitaliseringsstrategie mist is een business-first benadering. In plaats van te vragen welke technologie we nodig hebben, zouden we moeten vragen welke problemen we op willen lossen. In plaats van vragen hoeveel ICT’ers we nodig hebben, moeten we ons afvragen hoe kunnen we werk slimmer organiseren.
Die omslag in denken maakt alle verschil. Want zodra je begint bij het probleem in plaats van bij de technologie, ontdek je dat veel digitalisering helemaal geen digitalisering is. Het is gewoon slim nadenken over hoe werk beter kan.
De oplossingen bestaan al
De 95%-doelstelling is haalbaar, dat zeker, maar dan moeten we ophouden met denken in termen van technologie-adoptie en beginnen met denken in termen van procesverbetering.
De oplossingen bestaan al: Robotic Process Automation en Business Process Outsourcing. Het zijn bewezen technologieën die organisaties vandaag al kunnen implementeren. Zonder eigen IT-afdeling, zonder maandenlange projecten, zonder risico op mislukking.
Blijven we dromen van een toekomst waarin elk bedrijf zijn eigen IT-afdeling heeft? Of gaan we bouwen aan een MKB waarin elk bedrijf zijn processen optimaal heeft georganiseerd? De keuze ligt voor de hand, lijkt mij.
